SIXTEEN (TAP CHUNGIN I RAWNG BAWL MAH ILA)

SIXTEEN
.
(ȚAP CHUNGIN I RAWNG BAWL MAH ILA)
.
"Zo.... Ka hriat hnu a van ang" ka hawina lam chu a rawn hawi ve vat a,"Awwww....... i hre ve bawk ang chu, ka cousin kan hnena awm char char thin U Hriatpuia kha"a han ti deuh lang lang a. Zawi deuh sap chuan,"Ka hre leh si... A van puitling tawh em em"ka ti liam ve puat a, "I ti duh e aaaa... ATC ah B.D a zir mek alawm"tih pah chuan chhuan hmel deuh hian a thlek vang a. Kan thusawi laklawh lai chuan a chanchin kan sawi mek U Hriatpuia chu kan bulah a rawn kal a, mak tak maiin ka sa hep hep thei nia. Kan naupanlai zawng zawngin ka thiannu Zopuii te bulah sikul kalin a rawn awm thin a. Lehkha pawh min zirtir nasa thei hle a, khang hun atang khan mi fel tak ani tawh reng ani. Ka bul chetah chuan a rawn thu a,"Mamuani kha i niin ka hria"a aw pawh ala pa reng mai,"Aw.. ka ni alawm"kan han in chibai a. "Enge i zir tawh?"tia min zawh chuan,"B.A 3rd semester ka zir ve mek a. Zopuii'n i chanchin min lo hrilh a, i ropui bik ngawt mai"ka ti a.  Zopuii chu a han melh rang der a,"Mai mai thin a, ropui bik lo e. Enge kan an ang? Kan zir chhuak ve thei meuh angem tih pawh kan hriat loh hi" a ti a. Hmeichhe pakhat in a rawn koh avangin a kalsawn a, boruak chu ka hip mawlh mawlh a, ka naupanlaia ka ngaihsan thin dan zawng zawngte chu ka ngaihtuah let a. Naupang te mah ni ila khang hunlai atang tawh khanU Hriatpuia hi ka lo ngaizawng reng tawh niin ka han hre thar a. Chu ka ngaihtuahna avang erawh chuan ka hmai chu a rawn sen leh hlat hlat a.
.
"I beng a chhet em ni? Koh i hre thei reng reng lo mai"ka bialpa Sanga chu ka bulah ding in min melh chhuk run a. Tlawn deuh pah chuan ka han nui sak a,"Thil ka lo ngaihtuah nasa lutuk a, ka lo hre lo alawm" ka han ti a. Amah vek chuan,"Zopuii ka hrilh tawh a, haw tawh mai ang"a ti leh a, ka hnial bik hran lo. Zopuii nu leh pa ten an inneih silver jubili an lawm dawn a, chuvang chuan Sanga nen pawh min sawm angin an in vel kan sing sak pui ve a ni. Kan haw kawngtluan chuan ka tawng mang lo, hun rei tak ka hmuh tawh loh, hriat pawh ka hriatchhuah tawh ngai loh ka han hmu leh a. Engtinemaw tak ka rilru ah hna a thawk a, min ti danglam te pawh ani mahna!
.
 Zopuii nu te inneih silver jubilee lawm in an inah hun kan hmang mek a. An thenawm hnaivai deuh bakah chhungkhatte deuh hlir an rawn kalkhawm a. Inchhunga kan awm peih chiah loh avangin pawnah ei rawng an bawlna lamah kan thu daih a. Sanga chuan COC a khelh leh tlat tawha avangin biak pawn awmzia a nei lo. A bulah ka thu tum bar a, thildangah thinrimna tur ka nei ngai lo, games vang erawh chuan ka thin a rim fo a, a ni in a lo tuichilh ve bawk si, kan inhauhna tam ber pawh hei vang hi a ni. Kan awmna lam pan a rawn kal mek U Hriatpuia chu ka lo melh vang vang a,"Mamuan hetah ani maw i awm? Min lo pui dawn em niang"kan awmnaah chuan a rawn dak zawk a, a chhuak leh nghal a. Sanga chu ka mit in ka han rawn a,"Aw lo va pui mai la.. ka war laklawh lutuk a"a ti a, keipawh ka tho ve mai a. Inchhungah lut lovin an inhnuai lam kan pan a, “I nalh sia I thawmhnaw a bal ang tih ka va hlau leh si ve, tikhan lo ding tawp mai zawk rawh”ka hmaah a kal avangin a rawn lehhawi a. Chhang lem lo chuan a kalnaah ka kal ve zel a, a rawn hawi let a a nui hak a,”I naupanlai zia I la bansan lo hle mai”a ti a. Ka ding deuh dat a, ka luhlul theihzia kha a hrechiang ve viau tak ang. Bel lian ve deuh pahnih chu a rawn chawi chhuak a, pakhat chu ka lo keng ve a, a ni in a lian zawk chu a chawi ve bawk a, “Bialpa te I lo nei ngam tawh vel a?”ka hnung atang chuan a rawn ti a,”I ho e a”ka ti ringawt a, chhan zui vak ngaihna pawh ka hre lo. Chaweikham fel hnuah chuan Sanga chu an chhungte damlo an awm avangin an rawn chah haw a, kei erawh Zopuii chuan haw ala phal loh avangin ka la awm a. Inleng tlem azawng an la awm bawk a, thingpui lum in choka ah kan thu a, kan dan pangngai angin kan titi tui dun leh bawrh bawrh hle a. Haw ka tum chuan Zopuii bawk chuan a phal lova, ka nu a phone zui nghal a, riah chu min han dilsak a, “I nu te pawhin an phal”tih pahin a nui var var a. Nidang ang chu nise riah chu ka chak leh viau ang, mahse U Hriatpuia chuan engemawti takin ka awm a ti nuam lova, ka hmuh apiangin rilru dang ka pu ziah chu ka duh lo ani.  Inleng pawh an haw zo tawh a, keini thiandun pawh Zopuii room ah kan awm a, khumah chuan kan thu a, movie en tumin a laptop a rawn phawrh chhuak a. Kan en tan hnu rei vak lo ah U Hriatpuia chu a rawn lut a, “U..Lo en ve rawh”a lo ti a, “Mut ka tum a a la chhuak chiah bawk si lo a, enge in en dawn”tih pahin ka bulah chuan a rawn thu nghal a. Ka thin chu a phu leh nghal dup dup a, hetianga awm hi ka duh fo lo asin mawle! Thai movie “She’s dating with gangster”tih chu mittui tla phungin kan en zo a, u Hriatpuia chu ka han melh zawk a, tui tak hian alo muhil siai siai a, “Eh! U Hriatpuia chu alo en ve reng emaw ka tia a lo muhil daih mawle”ka ti a, “Ani te chu muthilh a awlsam thei emai”tih pah chuan a va sawi harh a. A mit chu a nuai chat chat a,”Nge min kaithawh kher? In bulah min muttir ve mai tur cheu ania in sual emai”a han ti fiam a, Zopuii chuan a mal a han ben pah chuan,”I pastor nih tum ni thei lek lovin Mamuani hi ka siamtir mai tur che asin”a han ti ve a, kan nui dar dar a. Kan in mangtha hnuah a mutna tur lam panin a chhuak ve ta nghal a.
.
Ka mutui lai chu ka phone ri ah ka harh zawk a, ka han en chuan Sanga alo ni, zawite in ka han chhang a, Zopuii te in ka riah tur thu kha ka hrilh miah lo a, an damdawiin kal haw kan inah alo lut kawi a, a hre ve chauh hi alo ni a. Thinrim deuh hlekin min rawn bia a, Zopuii tih harh ka hlauh avangin sitting room thlanglama veranda ah chuan ka chhuak a, nidangah pawh hetiang hi a thleng fo a, min hrethiam mai zel a. Zanin erawh a zia a dang ve deuh in ka hria,”Nidangah pawh ka hrilh vek chuang lo che a, I haw chuang hleinem, enge zanin ataka hetia I awm?”ka ti a,”Min chhang lo mai teh, min ngaipawimawh lo hrim hrim”a tih chuan ka sa ve deuh hlek a,”Ngaihpawimawh I phut chuan midang ngaipawimawh ve phawt la, tichuan nangpawh an ngaipawimawh ang che”ka ti a. hetiang hian nidangah ka chhang ngai miah lo, eng huaisenna nge ka neih tak thut pawh ka hre lo. Chutianga ka chhang chu a thinrim zual sauh a, a thinrim lai chuan ngawi mai tur ka ni tih pawh ka hrai, mahse ka tlawm rei ve ta bawk alawm tih chu ka rilru ah alo lang ve tlat a, ka ngawi thei ta bik lo ani. Thinrimna tur a zawnbelh a, a hmu bawk a, “You are free to go”a rawn tih chuan ka la na ve lutuk tlat, “A tha e”tih pahin phone chu ka dah nghal a. Ka mittui rawn luang ngiai chu ka duh lo takzet, chutia vawilehkhata han inthen thut chu ka rin lawk loh thil anih vang pawh ani ang, kumhnih zet kan inzui ve tawh a, hriatthiamna nena ka dawm ve tlat vanga vawiin thlenga la inzui pawh kan ni ve in ka hria. Chu chu ani Sanga ngaihdan pawh ani reng a, unaua naupang ber anihna hi a lang ve thin a, a puitling lo ru ve riau thin. Chutih rualin min duat ve em em thung a, min ngaipawimawh thiam ve hle thin, mahse hetia COC a khelh hnuah hian a hmaa a mizia kha a paih ve hret hret a, ka thusawi aia a games a ngaihpawimawh chang pawh a tam telh telh a. Thildangah sawiselna tur ka neih lem loh avangin ka enliam ve ani be rang chu, mahse inthen tawp chu a lo dang ve hle, ka dinna atang chuan Sanga te in a lang thei a, ka thlir dauh dauh a. Khuh khak khak ri chuan ka thil ngaihtuah mek chu a ti tawp vat a, ka hawi chuan U Hriatpuia chu tukverh ngheng hian a lo ding a, “E..enge I tih a?”ka ti bah nak a, “Phone I be ring lutuk a ka muhil thei hleinem”tih pah chuan ka bulah chuan a rawn ding a, “Ani maw..?Ka tihpalh lutuk..”ka tih chuan a nui hak a, “Ka ti mai mai anih kha, ka muhil thei lo ka rawn chhuak a, I lo awm sia ka rawn pawh lawk ngam lo che a”a ti a. Sanga nen kan inbe lai kha alo hre hman em lovang chu maw tia ka ngaihtuah lai chuan,”In boruak a tha vak lo em ni? Engpawh I sawi thei ania..”ral lehlam chu alo thlir leh daih tawh a, “That loh pawh a awm chuang lo a, ti ila a tha em em hran lo”ka ti a. A dar chu a san deuh ak a, “I hmangaih em?”teh tawp chuan a, “Hmangaihna ani em ka hre chiah lo, mahse ka duh alawm”ka ti ve mai a. A lu chu a han bu deuh nghat nghat a, “Um.. I rilru dik tak anih pawh ka ring. Mamuan, hringnun hi a chang chuan a fair lo ve ngawih ngawih thin asin”a ti ta daih a. A thusawi awmzia chu ka hre chiah lo, “Thawnthu sei tak ania, I ngaithla peih angem ?”a ti a. Ka peih thu ka sawi chuan chair ava la a, “Heta ka rawn awm thin lai daih atanga thawnthu in tan ania, nangni chu in la naupang viau nghe nghe. Mapuii kha I hria em? Zopuii te thenawm maia awm thin te kha”a ti a, ka han ngaihtuah let vang vang a, U Mapuii chu nula hmeltha tak, sap ang kan tih theih em em kha ani tih ka hrechhuak a, an awm lohna chin a rei tawh avangin ka lo hre mai tawh lo ani. Ka hria tih lantirnan ka lu chu ka lo bu deuh nghat a, “Tun thleng hian ka la hmangaih a, ka la nghak ka tih chuan ka daw miah lovang a, mahse beiseina erawh ka nei chau tawh khawp mai” a ti a, a hmelah chuan rilru natna a lo a lang chhuak zawk a, ka hmuh hmaih hauh lo. A thusawi pengtin chu uluk takin ka lo ngaithla a, tun atang chuan chhiar a awlsam zawk nan U Hriatpuia sawi angin kan ziak tawh mai dawn nia.
.
"Thingtlanga piang leh seilian kan nih avangin pawl sawm ka passed hnua Aizawl a ka awm ve hnuah pawh khawsak dan a changkang thei meuh lova. Ka nite bulah awm in Govt.Mizo Higher Sikulah pawl sawmpakhat chu ka han kal tan ve a. Mi hausa tak tak fate nena nitin hun han hman ho chu rual awh ana duh thei hle. Ka nu leh pa loneia eizawng ve mai an ni a, ka ute pahnih phei chu sikul kal tawh lovin ram hna an thawk a, kei hi lehkha ka thiam theih ve avangin ka chawlh chu an remti ve lova, ka pa ho chuan min chawm ani ta ber. Kan naupang ber hi kan kum a inthlau deuh hlek a, hetih lai hian middle sikul a kal ve dawn chauh a, kan pahnih chuan lehkha thiam tir min tum ve hle ani. Ka naupanlai atang hian ka nu in Pathian hnenah min lo hlan fel diam tawh a, ka rilruah erawh khawvel takin hausak duhna leh tumna chuan min hneh hle thung. Tleirawl sual pawh neilo in ka han awm ve a, ka chak leh duh ber chu lehkha sang tak zira officer engemaw tak nih chu a ni. Chu chuan ka lehkha zirnaah pawh tumruhna nasa tak min neihtir a, kan khua atang matric distinction a passed hmasa ber leh awmchhun tun thlengin ka la nih phah hial ani. Aizawl ah pawh zir zawmna tur chu ka haihchham lo chiang hle a, ka pa duhna ber Mizo higher ah ka lut ta ani. Mahni ina awm lo ta chu chhungte hmaizah ana ve duh hle a, Zopuii nu leh pa hi mi fel tak an ni a, ka ni ai mahin ka pa Mawia hian min duat zawk nghe nghe. Sikul chawlh changa inhlawh ka tum te hian an phal lo bur a, lehkha zir zawk turin min ti a, anmahni vangin duhtawkin lehkha zirna hun pawh ka nei tha thin a ni. Kan class ah a thiam ber ka ni ziah a, zirtirtute duhsakna pawh ka dawng nghal mawlh mawlh ani mai. (Chutia a sawi lai chuan kan thiam loh min zirtir thin te chu ka mitthlaah a lo alang a, kan zirtirtute ai pawhin Maths te kha  a sawifiah zawk thin)
.
Nikhat chu kan exam zo in lam pana ka haw hi hmeichhe pakhat in min lo ko a, ka han hawi let chuan kei hmeichhe ngaihsak ngai reng reng lo pawh ka vir deuh muai in ka hria, a vun nalh dan zia leh a hmelthat dan chu ka sawifiah thiam lo. Kan sikula lut ve ani si a, ka la hmu ngai hauh lo chu mak ka ti, “Mapuii ka nia, nang chuan min hre lovang”nui se sen chuan a ti a,”Min hre bik em ni?”ka han ti let a, “Hrelo che an awm dawn zawk em ni? Lehkha thiam bawk si, hmeichhe duhtawk chiaha ngawichawi leh pa..”a sawi zo chu a sen deuh nghal ap ap a, ka haider sak a, ka bula hmeichhe hmeltha lutuk lai hmel chuan min tibuai zawk. Bus stand kan thlen dawn chuan Mapuii chu ka han melh a, “Bus in nge I kal dawn ke in?”ka ti a, “Nangmah zawk?”a lo ti vat a, “Kan in a hnai a, kein ka phei mai ang chu ka ti a”ka han ti a. Lunghnur hmel a pu deuh zawkin ka hria, “In thenawm ah kan awm tih I hre miah lo mi?”a ti ta nge nge a. Kan thenawm ah maw? Sikul kal tura ka chhuak tih loh chu inah ka tawm ngawt ngawt a, ka classmate kan thenawm ah a lo awm reng tih kumkhat a ral tep ah ka hre ve chiah a, mak ka ti zawk. Ka nui chhuak thut a, “Enge nuihzatthlak awm a?”a ti deuh hmak a, “Ka thiam loh ani, tun atang chuan ka theihnghilh leh tawh ngai lovang, kan kal rual ziah tawh anga min kal pui duh ve chuan”ka ti a, a nui leh ta var var a. A ha var rual siau te, a hmui hnawihsen chawp ni hauh lo sen tar mai te chuan ka mit ala hliah hliah a, ka thiante pawhin hmeichhe ngaihsak lo tia min fiam thinna chu tunah hian thiah in a awm tan mek. Ka bula hmeichhia, kha leh chen ka lo hriat loh khan ka rilru a luah nghal vek nia mawle. Chumi ni atang chuan sikul kan kal rual ta ziah a, haw lamah pawh kan in nghak  a, kan haw rual thin. In zui tam a inkawm ta fo chu inngainatna alo piang vat a, tin, ka hmeichhe hmuh tawh zinga hmeltha ber ala ni bawk nen insit ru tak chungin Mapuii chu ka bialnu nise ka ti ve thei hle a. Mahse chutiang zawnga min en ve erawh ka ring lo bur. Kan dinhmun a inthlau em em a, kei thingtlang mi leh ani mi hausa fanu chu engtikawngmah hian kan inkawp theih ka ring lo ani. Final exam kan neih dawn avangin ka theihtawpin ka zir a, sikul kan chawlh tawh bawk avangin in thenawm hnai viau e tilo chuan Mapuii nen chuan kan inhmu ngai lo. Exam dawn ni ah min rawn sawm hlauh a, bus a kal ai chuan ke a kal hi kan duh zawk thin avangin kan inzui leh hnak hnak a. Sikul kan thlen hma deuh chuan a hah thu leh thut hahchawlh lawk a duh thu a sawi a, step ah kan thu a. Thli rawn thaw heuh heuh chu hahdam hmel tak hian alo hip vang vang thin a, chu chu ka enkham thei lo. Nui var var hian min rawn en a, “Ka hmuh nawm viau em ni?”a ti a, ka hawisawn rang kher mai, “Kal tawh ila”ka han ti ringawt a, “Um a tha alawm”tih pah chuan min rawn vuan a, a tho nghal a. A bula awm hi nuam ti viau thin mah ila ka khawr ru tlat a, hahdam tak hian ka awm thei lo. Class kan thlen chuan kan thutna tur a in ang lova, bana innghak leh tura intiam chung chuan kan lut ta a. Ka zir ve nasa bawk a, kan exam question chu har ka ti hran lo, ka ziak zo ka han hawi chhuak chu pahnih vel chiah hi an lo awm tawh a, ka check zuai a, ka submit ta nghal a. Kan zirtirtu duty te pawh chuan min biak dan velah ka thiam an ring ni nghal maiin ka hria. Hmanhmawh takin pawnah ka chhuak a, Mapuii chu ka zawng nghal a. Kan innghahna thin ka thlen chuan a lo awm lova, ka hawi vel ruai a, hmuh tur a awm lo hrim hrim. Kan class a mi pakhat chu ka hmu a, a thiante alo la nghak ve hi alo ni a, Mapuii a hmuh leh hmuh loh chu ka han zawt tawp a, ka chhuah hma deuhin Puia nen an kal thu a sawi chuan ka bing deuh mup in ka hria. Puia hi kan sikulah chuan a lar pawl ani a, an hausa a, hmeichhia te star rawn ani tih pawh ka hre ve  vek. Mapuii nen kan inkarah engmah awm lo mahse ka thik ve nghal ringawt a, ka cho phak rual an nih loh vang te pawh ani ang.
.
In ka thlen chuan khua a thim tep tawh a, chawhnu lama kan exam vang te, thlasik lai anih vangte chuan ni a rei lo ani. Ka thlen veleh chaw kan ei a, ka pa Mawia’n kan exam lai anih vangin thleg ka seng ve pawh a phal lova, room ah lehkha zir turin ka lut nghal a. Ka lehkhabu chu ka keu ngei a, mahse ka rilruah a awm lo hrim hrim. Heti taka Mapuii’n ka rilru a luah hi hrehawm ka ti a, keimah ka inhrem mai mai tih pawh ka hiai bik lo. Mahse ka duhdan ani vek bik bawk silo. Dar 7 velah chuan sitting room ah tawng thawm ka hriat chuan min thut ngil tir zawt a, Mapuii aw ngei ani. Ka note en a duh thu te tha takin a sawi a, ka room lam pana ke pen ri chuan ka thin chu a ti phu nghal dup dup a. Ka room kawngkhar chu na lo te hian a rawn  kik a, ka chhanna pawh nghak chuang lo chuan a rawn lut zui nghal a. Hmu chak viau e tilo chuan ka han hmu chu ka thin a rim nghal to a, “Enge?”ka lo ti ram deuh hmuk a. Inthlahrun hmel deuh hian ka dawhkan bulah a ding a, a kut chu a hma lamah a suih a, “Vawiin kha pawi ka ti lutuk”hnuai lam bih ngar chuan a ti a, “A ho eeee…”ka theihtawp chuan ka lo thluk sei vel a, mahse a nihna takah chuan a ho ka ti hlawl lo. Ka rilru tak tak hi a hria ang tih chu ka hlau ber zawk,”Hriat.. Lalpuia khan kan inah lo kawi a ka note copy a duh thu kha a sawi tlat sia, min nghak tlat bawk sia ka lokal san tawp che nih kha. Ka rilru a nuam thei lo a, tunah pawh note copy chhuanlam in ka lokal tawp anih hi”a ti a. Chutiang taka ka laka inthiam lo a a awm hmel chu hmuh nuam ka ti lo, “A ho lutuk Mapui, ka hrethiam che alawm”aw dam thlup chuan ka han ti a. Chair dang a awm tawh loh avangin ka khumah chuan a thu a, a lehkhabu rawn ken chu a keu niap niap a. Sawi mai tur kan hriat loh avangin kan inmelh leh ringawt thin, kan mit a intawn chuan rang takin kan hawisawn nghal vat zel a, “Ka va haw tawh mai ange”tih leh thawh a rual a, a banah chuan ka lo chelh vat a, “Ala hma lawm, note pawh ila copy zo silo”ka tih chuan a thu veleh mai a. Ka lehkha zirdan te min zawt a, tha takin ka sawi ve mai a, “Nang chu I la inzir chhuak vat dawn anih hi, nakinah chuan min hre duh tawh awm der silo”a ti a, a hmai no chek chu a sep leh ap ap a, “Mapui, eng dinhmun ah pawh ding ila thingtlang loneia eizawng fapa ka nihna hi a bo dawn chuang hleinem, ka in zir chhuak kher angem ka hrelo a, mahse ka lo inzir chhuak ta anih pawhin tu tan mah biak ngam loh khawp ka nihna tur a awm lo reng reng”ka ti ta duah a. A kut chu ka han ban da da a, ka vawn chuan laksawn tumna a nei biklo tih ka hria, “Kan dinhmun inthlau lutuk hi hrehawm ka ti, kawm che pawh hi a chang chuan ka inthlahrung”ka ti a. Ka kut chu laksawn ka tum a, mahse amah zawk chuan a phal lo, “Hriat, chutiang thu chu sawi lo hram rawh, ka ngaithla duh miah lo ania”chiang zet hian min melh kiau a, a hmaa a zahna te khan an thlawh bosan ani maithei, “I laka ka rilru puthmang hi I hrethiam lo tak tak nge I hrethiam duh lo zawk?”a ti a. A thusawi chu ka hre sual ani em silo maw? Eng rilru nge ka lakah chuan alo put anga, ka rindan, nilo ka beiseina hi ka ti sang ngawt thei lovang. Thawk ka han la a, “I sawi loh chuan ka hrethiam lo ani maithei asin Mapui”ka ti a, a hmelah chuan beidawnna a rawn lang zawk a, “Ka duh che Hriatpui, ka duh lutuk che”a ti thawp sap a. Chu thu chu hriat nawn fo atan ka duh,”Enge tunah khan I sawi?””Lalhriatpui, nang hi ka duh che a ni”mahni in ringtawk hmel a pu leh tawh. Ka lawm rualin kan dinhmun bawk chuan min ti ngui leh nghal,”Mahse Mapui, inkawp thei kan ni lo, nang leh kei hi..””Chutiang sawi turin ka duh lo che, Hriat, dinhmun ringawt hi mi min hnar na chhan? Nge chhuanlamah I hmang mai mai zawk?”a mittui chu a tling pam a, “Nilo, nang hi ka duh takzet che, ka hmuh hmasak ber ni atanga vawiin ni thleng hian ka rilru hi ala pangngai reng zawk asin”ka ti a. Ka lamah ka pawt hnai a, a hmui no chek sen vam ham ah chuan ka han fawp a, mittui luang ngiai in min lo chhanglet ve a. Chutih laia kan boruak chu a aia nuam leh hlimawm han tehkhin mai tur pawh ka hre lo.
.
Exam pawh kan zo a, chhang tha ve viau ah ka inngai, ka chhungten min rawn chah lo na in ka inthlahrun ve avangin ka haw chho a, ka haw hma niin Mapuii nen kan inhmu a, inngaizawng hlim kan ni bawk a, kan inthlahlel a, in kalsan a harsa kan ti bawk. Mahse kan chawlh rei dawn loh avangin hmel hmuh hrehawm in a awm duh bik lova. Kan khua ka han thleng chu nidanga ka la neih ngai reng reng loh ngaihzawng neih vanga lunglenna te chu a rawn thawk chho a, tuar a har ve ngar ngar thin khawp mai. Inbiakna turin phone kan nei lova, Mapuii te chuan an nei ngei a, keini lamin kan nei silo. Thlakhat ka hman tawh ah chuan a la rei ber awm e. Sikul luh dawnah chiah ka chhuk leh ang ka tih pawh chu karkhat in ka sawn hma a, engdang vang anilo, Mapuii zun chuan min phuar na em a ni. Ka chhuk dawn zan chuan kan upa ber hian min fiam a, “Nang hi ngaihzawng I nei ani chiang mai, nidanga I awm dan lo ang hlirin I awm tlat”a ti a, nu leh pa hmaa infiam nan chuan a zahthlak ve duh viau mai. Aizawl a ka let leh ni chuan Mapuii chu hmuh nghal rum rum ka duh a, mahse a mak khawp mai. Mihring hi mahni insitna kan lo nei nasa duh khawp hi alo ni a, ka pawh hmasa ngam leh ta tlat lo. Zanah chuan Zopuii u Tenuni(tunah chuan pasal  a nei tawh) chuan room a ka awm lai hi min ko chhuak a, kan kawmthlang huana theihai kung hnuaiah chuan min hruai a, a ngaihna ka hre lo hle. Ngawi rengin kan thu a, rei vaklo hnuah Mapuii chu a rawn lang hlawl a, a hmelah chuan lungawi lohna hmuh tur a awm nghal, Tenuni chu a tho vat a,”Ka lo veng ang che”zawi te chuan a ti a, a kalsawn ta nghal a. Mapuii chu ka bula thu turin ka ti a, a duh ta tlat lo. Ka han pawt deuh a, ka darah chuan min beng ta pawp a, “I lo haw thu pawh min hrilh duh lova, engahmah min ngai lo”a ti a, a tap titih nghal mai a, ka mangang kher mai. Ka tho vat a, kuah ka tum chu a duh lo hle a, mahse mipa tha zawk chu min hneh lem lo, “Tihpalh, a thleng tawh lovang”ka han ti a, a in sut hraih a, “I lo haw leh hun ka lo nghakhlel ve em em a, vawiin tlaiah Tenuni dawr kal in I lo haw thu a sawi ri ka hria a, zah pawh dawn lovin hmuh ka duh thu che hi ka hrilh tawp anih kha”a ti a. Ka khawngaih ve hle mai, kei ve tehlul heti taka min duh tu hi an awm theih pawh ka ring lo kha ani a, ka duh em em leh ka phu hauh si loh ber kher nen heti hi kan han ni lehzel a, nghet tak chelh chu ka duh ve  a ni. Chumi zanah chuan thu kan tiam dun a, kei leh Mapuii hi nghet taka invuan tlat turin leh harsatna karah pawh kan pahnih tana ding tlat turin kan tiam a, min hriatpuitu atan thla khi kan hmang nghe nghe a ni.
.
Hun alo kal ve zel a, a hmaa lo inkawm sa kan nih vang pawh ani maithei, kan inngaizawng tih hi Tenuni chiah in a la hria a, kan chhungte pawhin inkawm satliah ah min ngai ve mai a, harsatna kan tawk lem lo. Pawl sawmpahnih kan nih kumah chuan inthup reng sen alo ni bik lova, kan class a mi te chuan kan inngaizawng tih chu an hre deuh vek tawh. Hetih lai hian ka ni te pawhin an sawi lang lo na in an lo ring tawh hi alo ni a, inthup ve viau in inhre mah ila lanchhuah hun hu alo awm tho thin alo ni. Mapuii chhungten an hriat ve atang chiah in kan nunah harsatna alo thleng a, vawiin ni thlenga kan mittui ti tla tu ni turin kawng tinrengah kei hi min dodal a, hmuhsitna leh deuhsawh na te, ka tuar thei vek tura ka inngaihna zawng zawng pawh min tihchhiatsak zo tura bul an tan tak na chu alo ni ta."
.
Heng thu a sawi lai hian ka lo thaw ngam tawk tawk a, sana chu a han bih zeuh a, "I mut a chhuak tawh em?" A ti a, ka lu chu ka lo thing a, sawi zawm zel turin ka duh tih hria in a thutna chu a han siam rem ta sauh sauh a.
.

"Sikul kan kal tur pawh in atang kan chhuak tlang ngam tawh lo. Kawnah kan innghak thin a, haw lamah pawh in thlen hma daih hian kan kal hrang thin. Mahse khatih lai khan hrehawm han tihna tak ka nei lem lo. Nikhat erawh kan haw tlai deuh a, kawnah Mapuii pa office bang nen kan intawk ta hlauh a, min hmu hman lo emaw kan ti a mahse min lo hmu chiang viau ni tur ani, Mapuii chu an lo hau hrep a. A tirah hei hi ka hre lawk lo nghe nghe, Mapuii khan min lo hrilh duh bik lo bawk nen engmah buaina nei lo angah ka lo inngai ve tawp a ni. Chawlhni ah hian a chang changin chawhma hi ka inkhawm ve thin a, mahni khuaah te chuan inkhawm ka ngai pawimawh em em a, helamah erawh nuam ka ti lo tlat a, ka inkhawm tlem khawp mai. Nikhat ka ni leh ka pa Mawia inkhawm bang hi an rawn ngui deuh bar a, tv ka lo en a, ka pa Mawia chuan khunkhan deuh tak hian min han ko a, ka tv en lai cu ka off a, an thutna lamah ka thu phei ve a, "Mapuii nen sawn in inngaizawng ve deuh em ni?"ka ni chuan a han ti a. Chutia hmaichhanah meuh han inzawh chu ka zak ve deuh a, ka nui deuh put put a, "Hriatpui, an ni te chu kan cho phak rual an ni hleinem"Ka ni bawk chuan a ti a. An thusawi awmzia chu ka hrethiam tho na a, engvanga rawn sawi chhuak nge an nih erawh ka la hre chuang lo. Ka pa Mawia chu a tjo nulh a, tukverh ah a dak chhuak vang vang a,"Eiruka hausa ve mai maiin khatiang taka min tawngkhum kha chu ka mihring rilru chu a na ve deuh"a ti a, "Ka ni, enge a awmzia? Mapuii pa chuan alo tawngkhum cheu em ni?"ka ti a. Ka ni chuan lainat hmel tak hian min melh a, "Kan inkhawm bang kha kan hmaah an kal a, i chanchin a sawi chu kan hriat loh a hlau deuh aniang a sawi ring tha khawp mai. Nangman tibuai leh Mapuii duh lo chung ngaizawng ang te khan a sawi che a. Thingtlang mi hi chu an mawl lutuk a tih khan i pa Mawia thinin a tuar ta pek lo a, "Mapuii leh Hriatpuia chu an inngaizawng ngei alawm, mahse Mapuii duhthu ngeiin ani"a ti a. Mi an rawn tam tak avang khan an inhnial zawm ta lo a. An in bul kan thlen khan min rawn ko let leh a,"In chhungkua leh kan chhungkua hi inhnimhnai chi kan ni lo. Kan khawsak dan leh in khawsak dan pawh a inmil lo hrim hrim, in fapa chu lo khuahkhirh ula a tha ani mai"a rawn ti zui leh a. Inkhawm bang e tilo in kan buai nasa thelh ani"a ti a. Ka kun deuh lap a, hausakna hmanga midangte hmusit thin saw engpawh ni rawh se, a ni ai sawn ka dinhmun hi a sang khawp ang. Ka tho a, room lam ka pan a, ka kut chu ka hum ruh a, khatih lai baka hlawhtlinna chan ka chak kha ala awm thei lo ang. Ka pa Mawia chu a rawn lut a, ka ni in arawn zui a, ka lu chungah kut nghatin min tawngtai a, ka tan hi chuan ka nu leh pa aia min hmangaih lohna hi a awm bik chuang lo ang. An tawngtai zawh chuan ka thawl huaiin ka in hria, ka lehkhabu ka phawrh a, kan retheihna hi heng lehkhabu hmang hian ka la hnawtbo anga, thingtlang tlangval pawh hian an khawvel hi ka ngam ve ani tih hi ka la hmuh tir dawn alawm!
.
Classroom ka lut tur hi Mapuii thiannu Zari, kan Asst.C.R hian min lo ko a, Mapuii dam vak loh thu leh class ah pawh a awm peih loh thu hi min hrilh a. Karkhat dawn chu pumpelh dan kawng ka dap a, class ah bak ka hmu ngai lo. Chutia a damloh thu ka hriat chuan ka ngaihtuah ta em em a, kan school thlang lawk ah Zari te unau hian in an luah a,chutah chuan a awm thu a sawi bawk a. Ka bag ka la a, Zari te in lam pan chuan ka kal nghal a. Ka hmanhmawh vangin ka tlan deuh hlawk hlawk a, ka thlan te chu a tla phung a. Inchhung ka luh huan Mapuii chu tukverh ah dakin a lo hawi vang vang a. Dam lo viau tura ka ngaih laia chutia pangngai taka ka hmu chu ka thin a rim lek lek zawk, "Dawt...min hrilh a ni maw?"hul hak chuan ka ti a. Ka mitah chiang takin min melh a, "Dawt sawi hmasatu zawk chu nangmah hi i ni alawm" a mit sen ram ka hmuh huan a tap tih ka hre mai. A bulah chuan ka thu a, "Mapui, ka cho loh ka tawng che ani"ka ti a, "Thu kan tiam ani lawm ni? Harsatna ah pawh inthen lo tura kan tiam lai khan thinlung takin min lo tiam ve lo ani maw? Hriatpui, tiang tak hian ani maw i lo dawihzep a" a mittui a luang ngiai a. Ka thinlung hi a kehsawm zo leh ta, ka kuah a, ka awmah a hmai a phum a, a khur deuh dat dat a, a tap leh tih ka hria. A chhip ah ka khabe ka nghat a, Mapuii mittui hian min ti chak lo fo thin zawng anih hi. A sam chu ka hui kiang a, a mit bui lak chuan min en khiau a, "Mapui, ka tihpalh aw... ka lo tlawm hman lek lek asin. Mahse vawiin atang hei hi ka tiam ang che, harsatna te chu pumpelh tum lovin ka hmachhawn zel zawk tawh ang. Ka kiangah i din ngam zel dawn phawt chuan i tan ka ding reng ang"ka ti a. A nui seih a, a hmel hmai tha takah hian keimah vangin mittui a luang fo a, a luan reng hi ka phal lova, hlim taka siam hi ka duh a ni.
.
Harsatna kan tawh zawng zawngte hi sawi vek dawn ni ila a tam khawp ang, mahse a tawi zawng zelin sawi mai ila a tha awm e. Keimah vangin Mapuii chuan a pa kut a tuar fo a, chu ber chu tawrh har ka ti thin. Ka rilru lian ber chu Mapuii pa te department ah ngei a ni aia dinhmun sang luaha thawh chu a ani. Hun hi kal vat vat sela, Khuanun zah a ngai anga, ka tumruhna leh thawhrimna chu mal min sawm in ka ring ve bur ani. Selection exam kan neih tan dawn ni chuan Mapuii chu kan innghahna hmunah ka nghak reng a, a lo lang thei reng reng lo. Ka sana ka bih sek a, ka tlai dawn takngiala ka hriat avangin rilru kim lo tak chungin sikul chu ka pan a. Zari te in ka thlen dawn chuan Mapuii chuan min lo ko a, hmahmawh takin ka pan a, “Hriat.. tihpalh aw, tukin chu ka pa in min thlah lui tlat a, hrilh dan tur che a awm bawk siloa, tah hian ka lo nghak tawp che”a ti a. A biang chu a tai sen hlar a, ka piai zeuh a, sikul chu kan pan nghal a. Nidang ang bawkin kei ai a ziak zo hmasa a, min lo nghak leh a, mahse in thleng kan in zui ngam loh avangin kawn atang a haw hmasa a, in a thlen hun awm velah ka haw ve chauh a, Mapuii te in zawn ka thlen chuan pawn lam atang in hau thawm deuh hi ka hria a, ngaihtha lutuk lovin ka kaltlang a. Ka room a inthlak tura ka lut chu Tenuni chuan min rawn zui lut a, “Hriatpui, tukinah Mapuii nen in kal rual em ni?”hlauhthawn hmel tak chuan alo ti a. Min lo nghah dan vel chu ka han sawi a, “Chutia nih chuan alo en zui reng cheu tihna anih dawn chu”a ti a, a ngaihna ka hre lo hle a, “Tenun, enge a awmzia?”ka tih chuan,”Mapuii pa khan nichin lawk khan Mapuii a kek lai ka hmu alawm, ka hlauthawng lutuk a ka va tlan nghal a mahse ka lut ngam lo. Ka tum reng vang pawh nilo in pawnah ka ding a, an in hau thawm ka hria alawm. Engatinge Mapuii pa hi a sual em em le? Innei tur in ni kher tihna pawh ni hlei lo chapo lutuk ahh…” a ti zui hlak a. Tenuni thusawi avang chuan ka chau hluah hluah a, Mapuii chu ka khawngaih takzet ani. Hetiang anih chuan kawng dang kan dap mai a ngai dawn ani.
.
Kan exam chhung zawng chuan Mapuii nen kan in zui nawn tawh lo. Tenuni kaltlangin lehkha thawn hmangin kan in be reng thung a, tum dan nghet tak ka nei, pawl sawmpahnih kan exam zawh velah Mapuii hi ka ru dawn ani. Engpawh hmachhawn pui turin ka rilru ka siam tawh a, ani pawhin engpawh a huam bawk a, rethei chuan kan awm bik hauh lo ang. Keimah avanga kut a tuar fo hi ka phal reng bik tawh lo. In hmu thei lovin in zui thei lo mah ila kan tumah kan chiang a, hrehawm ti lutuk angina kan awm duh bik lo. Hun pawh zawi muangin a kal ve bek bek a, Krismas ah pawh haw lovin ka awm tlang a, lehkha ka zir nasa tih ka sawi ve ngam. Lehkha zir that loh hi ka nei ngai meuh lo na a hetih laia ka zir ang hian tun thleng hian ka zir leh tawh lo. Kan zirlai kha thiam loh ka nei lo ani ber mai, ka hnehsawh ve em em a, kan zirtirtute pawhin ka chungah beiseina pawh an nei sang tih ka hria. Science stream ah kher chuan topper ka in beisei ve ngam hial a, mahse ka beiseina erawh ka ti sang lutuk duh lo. Kan beisei anga a lo thlen loh hian rilru a na duh tih ka hria a, chuvang chuan tha taka zir mai kha a tha ka ti. A tawi zawngin sawi zel mai ila, exam kan han tan a, ka harsatna chu ka speed tha lutuk lo hi ani. Ka duh angin time ka vawng thei tlat lo a, ka sana ka bih sek a, chu chuan min tibuai pha tlat. Mahse harsatna tawk ta lem lo chuan ka duh ang chuan ka chhang ve ta tho a.  Physics kan exam ni chuan exam hall atanga ka chhuak chiah chu kan Sir Bka chuan min rawn zui chhuak a, “Hriatpui, topper I nih loh pawhin I rilru tina miah suh aw..Ka duty tawh dawn lova, hrilhna hun che ka neih loh ka hlau a”a ti a, “Sir, tih dikloh ka nei em ni?”ka tih chuan a lo nui vur vur a,”I handwriting hi alawm…”a lu a hiat nuah nuah a, “Chu chiah chuan a dal ang che”a ti a. Ka thaw hawk a, ka nui a, ka handwriting vang chauh anih phei chuan ka rilru chu a na em em ang.
.
Exam zawh ni chuan kan lo sawi lawk tawh angina Mapuii nen chuan kan innghak a. Zari te in lam panin kan inzui a, kan hmun neih ve chhun anih avangin Zari pawhin hrethiam takin min hruai lut thin a ni. Inthlahlel takin thuthlengah inngheng rialin kan thu a, “Hriat, engtinnge kan awm dawn?”Mapuii chuan a ti a, ka ruahmanna te chu ka han hrilh a, kan khuaah kan haw phawt ang, a chhungten an pawt let dawn tih hi chu thil chiangsa ani. Mahse kan khua kan thlena ka chhungte thil awmzia ka hrilh hnuah ka put e khaw lam pana kalpui nghal chu ka tum a, chu tak erawh chu ka hrilh tel duh lo. Mipa angin thu an vawng ve thei lo tih ka hria a, Tenuni chauh pawh lo hrilh palh se ka ruahmanna a hlawhchham thei a, chuvanga hrilh tel lo chu ka ni. Ka sawi hmaih theih hauh loh chu hei hi a ni, Pathian hian a rawngbawl tur hian min lo duh ve takzet niin ka hria. Tleirawl rilru kal khat lai, engpawh hmachhawn ngam vea in hriat hun lai, mahni duhthlanna kalpui mai nuam tih hun lai taka min lo la chhuak kha a mak ka ti a, a hunlai chuan ka hrethiam lo mai ni lovin ka vui lek lek a. Kan thatna tur anih kha ka ring ngai lo, sual hmuh mai theih khawih lo mah ila Pathian hi ka bel em em lo. Mahse ka nu leh pa erawh an mawl ang anga Pathian ring bur an ni a, kei phei hi chu ka nu in Pathian hnena a hlan ka ni tih ka sawi tawh kha.
.
Ngaih tha takin zanah ka mu a, ka room kik ri pawh chu ka hre mai lo. A ring telh telh a, ka harh zawk a, kawng ka va hawn chuan Mapuii leh Tenuni chu an lo ding reng a, “Enge ni ta?”phawk tak hian ka ti a, “Hriat, tun mai khan ka pu a boral a, kan kal nghal dawn”Mapuii chuan a ti a, ka ding khawng reng rigawt. Mapuii duat em em tu leh amah Mapuii pawhin a ngaih em em a ni si a, a rilru tur chu ka hriatthiampui, mahse engvanginnge tunah kher? Ka darah chuan min rawn sawi nawk nawk a, “Min lo nghak ang tiraw?”a tap a, “Mapui, a pawi ka tih pui lutuk che. Kei chu min rawn ngaihtuah suh , ka lo nghak reng ang che”ka ti a, ka kuah a, a mittui a luang zung zung a, ka hru seng lo. Tenuni chuan min rawn kheuh a, “Mapui, phei ang le, saw ka nu te pawh an rawn haw dawn aniang”a ti a. Ka ni leh ka pa Mawia pawh an lo va kal hi alo ni a, ka lo mutui awm ngawt mai. Kawngkhar thleng ka thlah a, rilru mang zetin kan inthlah a, an inchhunga a luh dawn chuan a rawn hawi let a, a nui lui sak a, ka mittui a hnam ve sawk mai. Ka mu zui tawh lo chiang kher mai, thinlung takin chung lam chu ka dawr ve a, “Lalpa, ka kawng zawh tum hi zawh min phalsak hram rawh”tiin!
.
Ni a liam a, thla hial a vei dawn ta, Mapuii chu alo let miah lova, Aizawla awm reng thei ka nih loh avangin kan khuaah ka haw a. Chanchin thar a awm chuan min rawn hrilh vat turin Tenuni chu ka chah a, mahse engmah hriat tur a awm lo. Ka nu chuan ka awmdan chu min chik hle a, engemaw vei ka nei tih a hria, mahse engmah a nih loh thu in ka chhang tlat a. Ka nu mah nise ka hrilh thei rih tlat lo a ni. Nikhat chu lo vatin ka pa hovin kan feh a, ka haw chuan ka rin loh deuhin Tenuni lehkhathawn ka dawng a. Mapuii haw tawh thu leh a pu thih a tuar zia min rawn hrilh a, a hmel pawh hmuh theih khawp a a tlak thu a rawn ziak tel nghe nghe. Lawm tur a ni em ka hre chiah lo a, mahse Mapuii chanchin hriat tur a awm ringawt pawh chu ka lawm tawk em em thung. A rang thei ang bera Aizawl lama kal chu ka duh a, chhuanlam tur erawh a vang phian a! Vanneihthlak takin ka pa Mawia chuan ka pa a rawn bia a, kan result chhuah tep tawh thu leh result chhuah hma an inhnuai siam mek chu pui turin min rawn chah hlauh a. Ka pa te tan lah hnial chi anilo, kawng engkima min enkawltu an ni miau si a, a tukah Aizawl lam panin kan khaw kawng chhe takah chuan ka in sawhthla leh ta bauh bauh a. Chau tih thumal hi ka hre lo, ka thlen velah ka inbual nghal a, Tenuni chuan rem a ruat zung zung a, kawmthlang theihai kung chu chaweikham reh laiin ka pan leh ta dak dak a. Mapuii nen kan han inhmu chu kan inkuah vawng vawng a, sawi tur kan hrelo, mahse kan chezia chuan kan inngaihzia chu a ti lang tho. A biang chu ka han khawih a, a lo ki ve rat a, “Ka hmelchhe vek tiraw?”a ti a, ka lu chu ka lo thing a, “Tuman an la tluk chuang lo che”ka ti a, a nui leh var var a, “Hriat, kan thil tum kha tuna tan chuan kan thulh phawt hi a tha in ka hria”ka rin lawk ani sa a mahse min thawng tho. Ka ngawi reng a, “Chang dang kan hi harsa ka ti rih emai, min hrethiam la, reilo te min nghak leh hram rawh aw”a ti a. Mi lusun laia lo thinrim kha a puitlin loh thlak ka ti bawk si, hrethiam awm tak chuan ka han awm ve a. Arsi phe neuh neuh chu a thlir a, keiin amah ka thlir thung a, “Vawiin hi I hria em?”a rawn ti chhuak phawng a, “Enge?”ka tih chuan, “ March Ni 16, kan anniversary”a hmuiah ka lo fawp a, “Happy Anniversary”ka ti a, min nemsawn a, “Engmah hi I hre ve thei lo reng reng”a ti a, a ti tau der vel a. Hmeichhia hi chuan thil hi an lo chhinchhiah thlap thlap bik tih ka hre ve chiah.
.
Kan result chhuah hma ni in ka ni te balu tur phurhna ah ka kal ve a,kan tluan vak loh avangin a tuk chawhni lamah in kan thleng ve chauh a. Kan result chhuah tur thu pawh hi ka lo hre lo hrim hrim. In ka thlen chuan ka chhungte chu an lo phusa hle a, ka ni in mittui hru chung hian min lo kuah a, "Mizoram pumah pathumna i ni anih chu Hriatpui"a ti a. Ka ni kha lawm avangin a tap a, mahse kei a tha ber nih duh thin kha ka hlim ve ta tlat lo. Ka unau te ho pawh an lawm a,min chhuang ve tih ka hria, a ruk takin ka vui hle thung a, pakhatna inbeisei ve laia pathumna han nih daih chu ka lawm thei lo ani. Mapuii pawh first division ah a passed a, a hmel hlim tak ka hmuh chuan kei ai a vannei zawkin ka hria. A result ah a lawm tlat a, kei hi engatinge ka chan tawkah hian lungawi har ka tih em em bik tih chu ka inzawt a, chhanna erawh ka hmu lo. Mapuii nen kan chungchangah khan han let leh ila, kan chhungte lam boruak pawh a tha deuh ah kan ngai a, tin kan zirlaiah te kan hlawhtlin avangin a hma anga dodalna kha a awm lo ah kan ngai a. Pawnlang takin kan in zui leh tan a, rei kan in zui leh hma in Mapuii pa chuan an inah leng turin min rawn ko a. Hlauhthawnna leh hrehna pawh nei chuang lo in ka kal ve mai a, an chungkua an awm kim thap a, ka thut ve hnuah Mapuii pa chu a ding a, "Hriatpui, a hma khan chiang takin ka lo sawi lo pawh ani maithei a, ka rawn koh chhan che chu hei hi ani. Ka fanu Mapuii nen hian in inkawp hi ka rem ti lova, ka remti ngai lo ang. Mizoram ah pathumna i ni pawh ani maithei,keimah ah nghawng anei ve lo. A ruh langa sawi hi a ngai in ka hria, i lo chawrchhuahna hi ka fanu mona tur atan ka awt lo a, ka phal lo bawk. Kan milpui ngei ka fanu chuan a nei tur ani"a ti ta sak sak mai. Khatih lai khan khuk ral theih se khuk ral daih ka duh ang, "Ka pa, Hriatpuia hi ka hmangaih ani. Tunah mai inneih kan duh pawh ani lova engatinge kan chungah hetianga i awm?" Mapuii chuan a ti a. Ka hawi chhuak ve ngam chiah,"Ni e, Mapuii nen hian kan inhmangaih ve viau asin. Rethei tak chuan siam ka duh bik lo ka pu"ka ti a, "Ka duh lo ka tih chu ka duh lo ani mai, nangni ang ho hi chu ka hre tam lutuk. Mi hausa te zarzo tum ran in ni. Han zir zel mah la i rin ang ngawt chuan kawng hi a awlsam lo ania, thiam na pawh hi sum a lei a ngai vek tawh. I lakah hian risk ka la ngam lo"a ti ta thlawt a. Chutah zet chuan mipa thinlung a khawih che ve tlat, ka thutna atang ka tho a, min ngainep leh min hmusit ngawih ngawihtu chu ka hmachhawn a, "Min lo thlir reng ang che, i dinhmun aia sangah hian ka rawn invawrh ang. Ka tiam a che, chu hun chu a thleng em em ang"tiin an in chu ka chhuahsan ta a. Mapuii tap ri ka hria a, ka rilru a na takzet, a laka ka thutiam pawh ka hrereng, ka bawhchhe lovang. Mahse a pa laka ka thutiam kha ka tihhlawhtlin hunah chauh ani hi ka nei ang.
.

Ngaihnawm tih hmel taka ka lo ngaithla chu min rawn thlek zauh a, "Mu tawh ang hmiang, naktuk lamah ka hrilh zawm leh dawn che nia"a han ti a. La kham lo in la ui viau mah ila amah berin chutia a tih vang chuan ka ti lui ngam ta lo a. A tuk zan nghakhlel tak chuan mahni mutna tur panin kan in mangtha ta a. A tuk nilengin college function neih turah ka buai a, buai viau mah ila U Hriatpuia'n a chanchin a sawi te chu ka hrereng a, hriatbelh ka chak takzet tawh a ni.
.
Zanah chuan U Hriatpuia rawn lan hun chu ka nghak reng a, a rawn lang lawk lo lehnghal. Ka phi cheng a, dar 8 velah a rawn lang ta hlawl a, a rawn nui lut sang a, ka chhungte an awm be reng avangchuan thlanglam veranda ah thuthmun ka rem a, thingpui sen hang in pahin zan hmasa lam ami chu a sawi zawm leh ta mawlh mawlh a.
.
"PUC ah B.sc ka zir zawm a, Mapuii erawh phai ah a pa in a dah a, a kal dawn zan mawlh kha kan mittui a tla nasa asin aw! Engtikahnge kan inhmuh leh theih ang tih a hriat loh a, inbiak pawh zung zung a harsa bawk si. Mahse hetih lai hian mobile phone te arawn chhuak ve tan a, Mapuii pawh hmundangah a awm dawn bawk avangin a pa in a leisak a, a number te chhinchhiah in PCO atang tala biak fo ka tum ve a ni. Full moon zan a ni a, thla chuan kan inhmangaihna chu min hriatpui ve in kan harsatna te chu min tuar pui ve ni mai ni awm takin a rawn dul deuh raih a, ka inhlawhna atanga ka lei silver zungbun chu kan in buntir a, kan chhungte hriat loh in kan inhual ve ani. Thu kan tiam dun leh a, "Harsatna hrang hrang pawh lo thleng mahse he zungbun hian min thlunzawm tlat anga, rinawm takin kan inneih theih hun kan nghak zel ang"tiin. Khami zan atanga vawiin ni thleng hian vawikhatmah ka la phelh lo(a kuta zungbun chu a ka hmuh theih turin a han tilang a). Kha thutiam kha ka la vawng reng a, bawhchhiat ka duh ngai lo. Uanpui chang lo sela, lehkha teckan lo thiam thei ve a, hmeltha vur lo mah ila mahni tawkah kan lo in tuai fai peih ve a, min lo duh der tu pawh ka hmu ve fo a, ka phu loh tak tak te pawh an ni ve thin. Mahse ka thinlung hi midang ka pe thei tawh lo, ka tana rinawm taka a awn theih chhung chuan keipawh hian ka thei a, ka tum bawk a ni.
.
Kai tawi zung zung mai ang aw, Krismas ah a rawn haw ve thin a,mahse kan khaw lamah ka haw a ngaih ve thin avangin han inhmuh vakna hun kan nei thei lova, mobile phone man ka neih ve tak avang erawh chuan kan inbe reng thei tawh a, a ziaawm hle. Kan in ngai em em a, ngai ah kan nei thei lo ani ang, nitin hian kan in thlakhlelhna a pung ani ber ang. Kan inhmuh theih chhun ah chuan kan am ve thei hle a, hetihlai hian han dai pelh lek lek pawh ka ngah ve hle. Mahse Pathian thu hi zawm thlio thlep lo mahila kan pahnih inkar bikah phei chuan Amah lo chu innghahna kan nei lova, a duh loh zawnga awm kha kan hlau ve a ni. Hun chelh din loh ta chu a liam ve zung zung a, kan graduate ve ta hial a. Nehu ah master degree neih tumin Shillong lam ja pan a, Mapuii erawh MZU ah zirzawm tumin a rawn chhuak chho thung. Ka ni te nupachuan MCS lam hi min awhsak hle a, keipawhin ka chak bawk. Mahse ka nu hian a phal lova, pastor ni turin min fuih nasa em em a, hnial duh chuang lovin ka ngawi mai mai a, ka rilru tak takah erawh ka hnawl thung. Mi ramah a vawikhat nan ka han awm ve a, zirna kawngah rual awh a na in nitin nundan kawngah pawh midangte phak tur chuan tih tak tak alo ngai a. A chang chuan kan lunglen luat ah Mapuii nen chuan kan in hau ve thin a, ka zirlai chiah ngaihsakah te pawh min rawn puh ve fo a,min ngaih vang tih ka hria a ka haw ngai lem lo. Exam zo chawlh hmanginka rawn haw chho a, hetih lai hian ATC ah B.D zir tur kha written test an nei dawn tih thawm ka nu in alo hria a,ngaihven ta reng chu a lo hre thei khawp mai. Written exam turin min ti tlut bawk si a phur lo leh tlin tum lo tak chuan ka han inchhiar ve a, mahse kan exam tur ni ah khan ka pa Mawia pa a thi thut mai a, exam thei ta lo in ka awm ta a. Han exam pawh ni ila ka tling chuang lovang. Mapuii nen kan in zui leh tak fo ah chuan ka chhungten an lo hre vat a, ka ni in min hau hrep a, khatiang khawpa min duh lo kha an rilru ana ve ani. Mahse chhungte avanga kan inhmangaihna tihchhiat ka duh loa, ka tan a tuar thei anih chuan keipawh hian ka tawrh theih loh n tur ka hrelo.
.
M.Sc kumkhatna pawh tha takin ka zo a, MPSC combined exam te chu ka han pe ve lawp lawp a,rin loh takin prelims ka through a, chu mai ani lo, main exam pawh ka through ta mai a. Ka kawng zawh tluang purh thin chu mak ka ti ve deuh thin. Interview erawh ka paltlang ta lova, ka kum vang khan tlin ka in beisei lo hrim hrim bawk. Hetih lai hian Mapuii chu a pa in pasal nwih tur alo tum reng mai a, ka hria chu ka thinlung hi a kehsawm ani ber. A pasal tura an tih lah chu Lunglei mi hausa tupa a ni a. Ka cho phak miah loh an ni tih ka hria, mahse heti tak maia Mapuii pa in ka chunga rinna a nghat ngam lo hi na ka ti ber a, ka hlawhchham hun tal min nghak ve nise ka ti thin. Mapuii chuan neih a tum loh thu min hrilh chamchi a, inruk mai te pawh a duh tih a sawi a, mahse a pa laka ka thutiam ti puitling lo khawpa nep nih kha ka duh bik tlat si lo. Ka lakah pawh a thinrim phah hial a, chhuanlam hmanga lo pawh khawtlai a tum tur thu a sawi ta nge nge a. Hetah chiah hian ani kan inchhuanna leh kan chapona te hi phum a ngaih chang a awm ve thin nia ka hriat tak chu. Mapuii kha a pa laka ka thutiamtihhlawhtlin ka tum luat ah leh tlawm ka hreh luat ah ka hlawhtlin hun min nghak turin ka ti a, mahse ka chan phah ta zawk a ni."
.
A chil a len khawlh a, ral lehlam chu a thlir vang vang a, kan thingpui in na no ruak chu a tuai vir a, kan veranda a dim light kan vuah paw riai chuan a mittui chu a chhun de sar sar a, a landan chu a khawngaihthlak takzet ani. Ka en reng tih hria ang a lang chuang lo huan a thusawi lai chu a han zawm leh a,
.
"Nichin khan sawi lan awm tak ani a, Mapuii pa kha Lunglei lamah an transfer a, ani erawh Aizawl ah lehkha a zir laklawh avangin hostel ah a awm a. A pasal neih tur chungchang pawh keimah Aizawla ka awm ve laia kan hriat ani nghe nghe. Inruk mai a duh thu a sawi lai pawh khan a theih ve reng tho a, mahse ka sawi tawh ang khan a pa lakah tlawm dawnin ka inhre lutuk a, min lo nghak leh hret turin ka ti ta kha a ni a. Chutatanga thla thumnaah Mapuii'n pasal a neih tur thu ka hria a, ka chiai a, rilru ipik takin ka tawngtai leh ta. Pathianin ka kawng zawh tur a ruahman dan hi ka hrethiam pha hlawl lo ani. Keiin ropuina leh hausakna ka um a, mahse a hnen hlan tawh ka nih vangin min lo hauh na hle ani tih hi tun hnuah ka hre ve ta chauh a ni.
.
Rilru na leh baihvai takin hun ka hmang a, Mapuii ngaihdam dilna te chu min hnemtu ani letling a, a chhanchu a kutziak ngei anih avangin ka bula awm ang maiin ka ngai a"
.
A thusawi lai chu ka lo pawt chat a, "Lehkhaah chuan enge in ziak a?"ka lo ti a, min en a, a nui sak a,
.
"Inruk mai ka duh tak si loh avangin duhthlan tur anei lova, a pa thuawih a pasal neih a tum tak thu ani deuh mai. Chumi ka duh lo anih chuan kan anniversary March 16 thleng min nghah tur thu leh chumi hun thlen huna ka hmel a hmu alo anih chuan pasal chu a neih tur thu a in ziaka ni. Ka khum bula calendar chu ka en vang vang a, chu lehkha chu engvanga hmu har leh hmu tkai em em nge ka nih? Nihnih chiah  hun a awm tawh a, chu lehkha chu bawhzuia Mapuii chu han ruk chhuah mai ka duh laiin ka thinlungah hian kal lo tura min ti tu aawm tlat lawi si. Ka mitthlaah ka nu alo lang a, a mi duhdan leh min hlanna techu ka ngaihtuah a, harsatna ka lo sut pui ve tang tang leh ka hmangaih em em chu midang kuta hlan ka thlang ta zawk a ni. Nuamsa takin a awm anga, fate neiin khawvel hrehawmna tem lovin an khawsa anga, an hlim chho em em ang tih chu ka ring a, ui tak chungin ka hmangaih ber chu ka nun atang ka vui liam a ngai ta ani.
.
M.Sc ka zova, NEHU topper ni chungin kan khua ka han lut leh a, ropui ber ang hial lawm ka hlawh a, mahse chung hlawhtlinna te chu  Mapuii tel lo chuan a ho viau si a. MCS bawk chu beiseiin ka exam leh a, engkim a kaltluang leh vek a. Interview result te nghakin Aizawl lanah hna dang ka ngaihven pah bawk a, ATC ah bawk chuan ka nu hmaizah vangin written test ka nei a. Rin loh takin ka tling nawlh a, interview te ka nei leh a, zawhna ka chhan dan atang min lak kha ka ring lo hrim hrim ani tawp. Mahse mak em em chu ka tling ta tlat mai nia! Engtinnge ka awm tak ang le?? MPSC interview result a rawn chhuak ta bawk a, chutah pawh ka tling leh a, duhthlanna chu ka kutah a awm ta. Nithum leh zanthum mu thei lovin ka awm a, ka tawngtai a, a tawpah khawvel mi ten mi â tia an sawi pawh huamin B.D zir turin thutlukna ka siam fel ta. Chu thutlukna ka siam rual chiah chuan thlamuanna ka la neih ngai miah loh chuan min rawn tuam ta a, ka thinlung hi lawmna in ka lo khat ve ta! Lalpa hian a duh chu alo hlah ngai hauh lo ani tih ka man ve bawk a, ka lo chak em em thin officer hna kalsan in ka nu rinchhan Lalpa chu rinchhan ve turin ATC ah ka puanthuah ka tel lut ve ta ani. Ka duhna leh Pathian aia ka lo dah lal thin te hi ani chuan neih alo phal lova, keimahni ah hian Number one nih alo duh em em a ni.  ȚAP CHUNGIN I RAWNG BAWL MAH ILA LALPA I TAN KA DING ZEL ANG tih chu ka changvawn alo ni ta ani.
.
Ka zir tirh atang duhsakna ka dawng chho mawlh mawlh a, chhungkaw harsa tak kha kan khawzak pawh alo ziaawm ve zel a. Ka nu leh pa te pawh kuthnathawh ngai bik tawh lovin ka u te chuan sorkar ah IV Grade hna an hmu ve a, Lalpa hian min lo ngaihsak zia a takin ka hmu a, ka mittui hi ala hul thei lo. Vawikhat chu Presbytery inkhawmpui hmanpui turin Lunglei ah kei leh ka roommate hi kan kal a. Chawlhni chawhnu kan inkhawm ah Mapuii nau Papari nen khan kan inhmu hlawl a, ka lo hre tawh lova aman min lo hria a, a u chanchin ka zawh chuan a pasal nen khan an lo inthen daih alo ni a. Amah pawh Aizawl ah  a let leh a,  hna chhete a thawh thute min hrilh a, hmuh leh chu ka chak a, ka ngaihtuah leh ta ngut ngut mai anih chu. Kan haw phei hnu ah pawh hun remchang zawng in Mapuii chu hmu theih dan ngawt ka ngaihtuah a, ka hmu ta reng bawk a. Mahse beiseina min siamsak zui lo chiang hle. Nuthlawi anih tawh vanga a insit thu leh beisei zui tawh lo tura min duh thu min hrilh a, a phone numbercpawh a thlak nghal hmak. Kei erawh ka beidawng duh lo, a nun ruak leh beidawng hmel ka hmuh chuan min chhun na lutuk, zankhat ka bia phei chu amah tibuai tawh lo turin min lo ti hrep a, ka nghah reng tur thu ka hrilh thung. Ka ti dik em ka hre lo a, mahse Pathian hian min pek let ka ring tlat a, ka nghak ve tawp ani."
.
A hmelah chuan a hmangaih U Mapuii hmel chu hmu tel ve tlatin ka in hria a. An inhmangaihna kawng chu ka chhut a, ka hah ngawih ngawih. U Hriatpuia thusawi engah ka harh chhuak bawk a, a chang chuan kan chapona leh kan induhtawkna te hi paih a ngaih chang a awm thin a tih kha ka hria a, Sanga chu biak ka duh a ni. Ka ngaihtuahna hria ni awm tak chuan ka sam a rawn tuai thur a, "Thutlukna dik tak siam ang che" a ti a. A ding hluai a, "Ka va țin dawn tawh ange, i mut a chhuak tawh anih kha"a ti a. A hnial chung thingpui ka lumsak leh a, "U Hriatpui, U Mapuii chu i la nghak zel dawn em ni?"ka ti a. Thingpui chu a melh run a, "I lum thiam mange aw! Ekhai patling in kan nghak ta sa sa, kan nghak zel ang chu" "Fa an nei hman em?"inthlahrung tak chuan ka lo ti a. Dilchhut min tih hmel takin min melh a, "Nei hman lo, kumkhat pawh an lo inkawl tling lo ani ang. Mapuii pasal kha a lo sual ve deuh bawk ani ang, lungsi zan lo a nei alo ni bawk nen an heti ta ani awm e. Keipawh ka zir chhuak ve dawn tawh a, Pathianin kawng min kawhhmuh zel ang chu"a ti a. A tawngkam leh a thusawi danah Pathian hi a ring takzet tih ka hre thei.
.
Sanga  nen pawh kan in zui leh tawh a, kan boruak chu a tha in a nuam em em a. Hetiang ang hian a hma khan kan awm ngai lo. Krismas leh kumthar pawh nuam ti takin kan hmang zo a, February thla tawp lamah exam kan tan a, March thla tawp lam thleng exam ka nei a ni. nikhat ka exam zo chu kan chawei dawhkanah lehkha lo awm chuan ka mit a la hle a, ka han wn chuan Inneih sawmna alo ni. Ka hawng a, U Hriatpuia leh U Mapuii te inneih sawmna lehkha alo ni reng a. March 16 ah an innei dawn tih ka hmuh chuan ka then sak a, "U Hriatpui, i rinchhan Lalpa chuan a hun a tih takah a pe let ta che alawm"tiin ka phun chhuak sap a.
.
Dedicated To T+F
.
(Story ziak thei tura min nawr kaltu chu chhiartute hi in ni, nangmahni vang chauhin ka ziak thei ani tih ka hria, in zavaia chungah ka lawm e)
.